Foto: Grzegorz Trynkiewicz

logo

Rzecz o biało - czerwonej fladze

 P1010176    Pytając przeciętnego Polaka o to, jaka jest polska flaga, bez namysłu odpowie: biało- czerwona. Poprawnie, lecz niedokładnie. Przy okazji Święta Niepodległości, powiedzmy parę słów o naszych barwach i symbolach narodowych.

     Biel i czerwień stały się symbolem polskiej monarchii już w czasach Piastów, lecz ta kolorystyka nie jest tak oczywista, bowiem każda barwa ma swój odcień i nasycenie. Na przestrzeni lat, oficjalna wersja polskich barw ulegała zmianom, sięgnijmy zatem do genezy naszej flagi. Pierwszym symbolem państwowym stało się godło- srebrny orzeł na czerwonym tle, skąd wzięła się flaga- w heraldyce biel odpowiada kolorowi srebrnemu, górny pas flagi ma kolor orła, a dolny- tarczy herbowej, stąd też biel polskiej flagi ma szarawy odcień nawiązujący do srebra, czerwień z kolei wielokrotnie ulegała zmianom. W czasach nowożytnych, aż do końca XVIII wieku, polskie barwy były umownie czerwono-białe, pierwszy raz na masową skalę użyto ich w 1792 roku, w trakcie obchodów 1 rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja- ludność Warszawy nosiła wówczas dwukolorowe wstęgi, kokardy i proporce, paradowanie z barwami narodowymi stało się modą płynącą z rewolucyjnej Francji. Pierwszy zapis urzędowy o polskich barwach narodowych pochodzi z 1831 roku. Na przestrzeni XIX wieku i wielokrotnego sięgania po flagę w czasie powstań, wykształcił się kanon barw narodowych: srebrnobiały i karmazyn (głęboka czerwień wpadająca w bordo). W 1927 roku, karmazyn ustawowo zmieniono na cynober (ciepła czerwień z domieszką pomarańczowego zabarwienia), lecz w 1980 roku powrócono przepisami do karmazynu.

Spotykamy się także z polskimi flagami zawierającymi godło, widujemy je na placówkach dyplomatycznych, instytucjach państwowych czy na polskich statkach i jachtach. Ten rodzaj flagi powstał w XX-leciu międzywojennym po tym, jak Rzeczpospolita odzyskując niepodległość, wypłynęła statkami w morze i okazało się, że w marynistyce flaga biało- czerwona oznacza komunikat `mam pilota na statku`. Aby nie wprowadzać chaosu, polscy marynarze dodali godło na białym pasie bandery, co w ciągu dekad upowszechniło się i weszło do użytku. Nie jest to natomiast oficjalna wersja flagi, którą należy się posługiwać.

     W latach PRL-u reżim komunistyczny zawłaszczył polskie symbole dla celów propagandowych, strącając królewskiemu orłu koronę z głowy i wydając zakaz używania polskiej flagi oprócz ustalonych świąt państwowych. Wywieszając flagę 11 listopada lub 3 maja, obywatele narażali się na kary i represje. Zapis ten istniał w polskim prawie do 2004 roku, lecz po transformacji ustrojowej, zwyczajowo przestał być przestrzegany. Istnieją zasady wywieszania flagi, których należy przestrzegać, a mianowicie:
Flaga powinna wisieć w miejscach reprezentacyjnych, na noc powinna być chowana, chyba, że jest dobrze oświetlona, flaga musi być czysta i zadbana- brudna i podarta jest równoznaczna ze zniewagą. W Polsce flaga narodowa ma pierwszeństwo przed wszystkimi innymi flagami, w przypadku rzędu flag zarezerwowana jest dla niej strona lewa (z perspektywy obserwatora), w przypadku trzech flag- środek.


Zachęcamy Was serdecznie do wyrażania swoich uczuć patriotycznych poprzez wywieszenie flagi i udział w corocznych obchodach Święta Niepodległości.

Tekst powstał w oparciu o bloga Czas Dżentelmenów.

2017  Stowarzyszenie Kawaleryjskie im. 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich